Zupa z soczewicy - włoski przepis na zuppa di lenticchie
Zupa z soczewicy to jedno z tych dań, które Włosi gotują od stuleci - tanie, sycące i zdrowe, a przy tym pełne smaku. We Włoszech zuppa di lenticchie ma nawet swoją symbolikę: je się ją w sylwestra i Nowy Rok, bo okrągłe ziarna soczewicy mają przypominać monety i przynosić dostatek. Niezależnie od daty w kalendarzu to po prostu świetny, rozgrzewający obiad. Pokażę Ci, jak ugotować ją w wersji klasycznej i jako gładki krem z czerwonej soczewicy.
Co to jest zupa z soczewicy i skąd pochodzi?
To zupa na bazie soczewicy gotowanej w aromatycznym wywarze z włoszczyzną i często z dodatkiem pomidorów. Należy do nurtu cucina povera - kuchni biedoty, która z najprostszych składników potrafiła wyczarować dania pełne charakteru. We Włoszech soczewica z Castelluccio czy Onano to produkty z chronionym oznaczeniem, a samą zupę przyrządza się w setkach regionalnych wariantów: gęstą jak gulasz, rzadszą z makaronem albo zmiksowaną na aksamitny krem. Łączy je jedno - głęboki, ziemisty smak, który buduje dobry wywar i porządna oliwa.
Jeśli lubisz włoskie zupy jednogarnkowe, ta świetnie uzupełnia Twój repertuar obok minestrone i zupy pomidorowej.
Jaka soczewica najlepiej nadaje się na zupę?
To kluczowa decyzja, bo różne rodzaje zachowują się zupełnie inaczej:
- Czerwona soczewica - rozpada się w trakcie gotowania, dlatego idealnie nadaje się na gładki krem. Gotuje się najszybciej, w 15-20 minut, bez namaczania.
- Zielona i brązowa - trzyma kształt, więc daje zupę z wyraźnymi ziarnami. Gotuje się dłużej, 25-35 minut.
- Czarna (beluga) - elegancka, drobna, świetnie trzyma formę. Najlepsza, gdy zależy Ci na efektownym wyglądzie.
Nie masz suchej soczewicy pod ręką albo brakuje Ci czasu? Można pójść na skróty. Gotowa, ugotowana soczewica Ponti w zalewie Zero Olio wystarczy odsączyć i dorzucić do wywaru na ostatnie minuty - masz zupę w kwadrans. A jeśli chcesz połączyć zupę z makaronem, sięgnij po sedanini z czerwonej soczewicy Felicia BIO - to makaron zrobiony z mąki z soczewicy, który dorzucony do zupy podkręca i smak, i ilość białka.
Jakie składniki potrzebne na włoską zuppa di lenticchie?
Podstawą jest soffritto - czyli baza z drobno pokrojonej cebuli, marchewki i selera naciowego, podsmażonej na oliwie. Na 4 porcje potrzebujesz:
- 200 g soczewicy (zielonej lub brązowej na klasyczną wersję),
- 1 cebula, 1 marchewka, 1 łodyga selera naciowego,
- 2 ząbki czosnku,
- 200 g passaty lub pomidorów krojonych,
- około 1 litra wywaru warzywnego,
- oliwa, liść laurowy, gałązka rozmarynu, sól i pieprz.
Po pomidory najlepiej sięgnąć dobre - gładka passata classica De Cecco daje aksamitną bazę, a jeśli wolisz głębszy, słodszy smak, użyj pomidorów San Marzano DOP, rozgniecionych widelcem. O różnicach między rodzajami przetworów pomidorowych pisałem szerzej w przewodniku o passacie pomidorowej.
Jak ugotować zupę z soczewicy krok po kroku?
- Na oliwie podsmaż drobno pokrojoną cebulę, marchewkę i seler (soffritto) na małym ogniu przez 8-10 minut, aż zmiękną. Dodaj czosnek i rozmaryn.
- Wsyp opłukaną soczewicę i wymieszaj, żeby obtoczyła się tłuszczem.
- Dodaj passatę, zalej wywarem, wrzuć liść laurowy i zagotuj.
- Gotuj na małym ogniu pod przykryciem: zieloną i brązową soczewicę 25-35 minut, czerwoną 15-20 minut. Dolewaj wywar, jeśli zupa za bardzo gęstnieje.
- Dopraw solą i pieprzem dopiero pod koniec - sól dodana za wcześnie potrafi utwardzić soczewicę. Na talerzu skrop dobrą oliwą.
Wykończenie surową oliwą to nie ozdoba, tylko część przepisu - łyżka oliwy Olitalia extra vergine wlana tuż przed podaniem zaokrągla smak i dodaje owocowej nuty.
Jak zrobić gładki krem z czerwonej soczewicy?
To wersja w stylu bliskowschodnim, która podbiła też włoskie stoły. Użyj czerwonej soczewicy, pomiń pomidory (albo daj tylko łyżkę koncentratu), a po ugotowaniu zmiksuj wszystko blenderem na gładko. Dopraw kuminem i odrobiną papryki, a na koniec skrop sokiem z cytryny - to ten kwaśny akcent ze zdjęcia, do którego pasuje sezam i ciepłe pieczywo. Taki krem robi się jeszcze szybciej niż zupa krem z cukinii, bo czerwona soczewica sama się rozpada.
Czy trzeba namaczać soczewicę przed gotowaniem?
Nie musisz, i to jedna z największych zalet tej zupy w porównaniu z fasolą czy ciecierzycą. Soczewica gotuje się szybko prosto z paczki - wystarczy ją opłukać i przebrać, czy nie ma drobnych kamyczków. Namaczanie na godzinę ma sens tylko przy zielonej i brązowej, jeśli chcesz nieco skrócić czas gotowania, ale nie jest konieczne.
Z czym podać zupę z soczewicy?
W Italii podaje się ją tradycyjnie z cotechino albo zampone, ale wegetariańska wersja broni się sama. Najprościej z kromką chrupiącego pieczywa - upiecz focaccię albo ciabattę i maczaj w gęstej zupie. Do kremowej wersji świetnie pasują grissini z rozmarynem Griss d'or i posypka z sezamu. Całość skrop oliwą i posyp świeżym pieprzem.
Najczęstsze pytania o zupę z soczewicy
Czy zupę z soczewicy można mrozić? Tak, i to jeden z jej atutów - po rozmrożeniu smakuje nawet lepiej, bo aromaty się przegryzają. Mrozisz na maksymalnie 3 miesiące. Krem z czerwonej soczewicy po rozmrożeniu wystarczy podgrzać i zmiksować.
Jak uniknąć wzdęć po soczewicy? Pomaga dokładne opłukanie, dodatek liścia laurowego lub kawałka glonów kombu w trakcie gotowania oraz przyprawy takie jak kumin czy koper włoski. Czerwona soczewica jest zwykle lżej trawiona niż zielona.
Czy zupa z soczewicy jest zdrowa? Bardzo. Soczewica to jedno z najlepszych roślinnych źródeł białka i błonnika, ma niski indeks glikemiczny i sporo żelaza. Wegańska zupa z soczewicy spokojnie zastąpi danie mięsne.
Jak zagęścić zbyt rzadką zupę? Zmiksuj część zupy blenderem i wmieszaj z powrotem - skrobia z soczewicy zrobi robotę bez dodatku mąki. Możesz też dorzucić garść czerwonej soczewicy i pogotować jeszcze kwadrans.
Zupa z soczewicy to przepis, który warto mieć w głowie na chłodne dni i na te momenty, gdy chcesz zjeść coś solidnego bez wielkiego zachodu. Wystarczy dobra soczewica, porządny wywar, włoskie pomidory i oliwa z charakterem - wszystko to skompletujesz w Delikatesy Vininova, razem z pomysłami na kolejne włoskie zupy.
Powiązany przepis: Zupa krem z brokułów - przepis na aksamitną zupę brokułową