Kawa mrożona - przepis na caffè shakerato

Latem Włosi nie przestają pić kawy, tylko zmieniają jej temperaturę. W barze zamawiasz caffè shakerato i barista robi coś, co wygląda jak przygotowanie drinka: wrzuca espresso, cukier i lód do shakera, potrząsa energicznie kilkanaście sekund i przelewa do kieliszka gęstą, jasnobrązową pianę. Zero mleka, zero syropów, zero bitej śmietany. Sama kawa, która po wstrząśnięciu zamienia się w coś kremowego.

To przepis na dwie minuty i jedyny składnik, na którym naprawdę nie można oszczędzać, to kawa. Poniżej znajdziesz wersję klasyczną, wariant na zapas do lodówki i kawę z lodami, czyli affogato.

Czym jest kawa mrożona po włosku?

We Włoszech kryje się pod tym kilka różnych napojów i warto je rozdzielić, bo mylą się nawet w kawiarniach.

• Caffè shakerato - espresso, cukier i lód wstrząśnięte w shakerze, przelane bez lodu do kieliszka. Gęsta pianka, intensywny smak, brak mleka. To ta wersja z barów w Mediolanie.
• Caffè freddo - mocne espresso posłodzone na gorąco i wystudzone, trzymane w lodówce w butelce. Podawane w małej szklance, czasem z kostką lodu. Neapolitański klasyk na upały.
• Caffè in ghiaccio - espresso wlane do szklanki pełnej lodu, pite od razu, zanim się rozcieńczy. Wersja z Salento.
• Frappè - kawa zmiksowana z lodem i często z mlekiem, bliżej greckiego frappé i deseru niż włoskiej kawy.

Jeśli szukasz czegoś, co zrobisz w kuchni bez sprzętu i co smakuje jak kawa, a nie jak mleczny koktajl, celuj w shakerato albo freddo.

Jakiej kawy użyć do kawy mrożonej?

Chłód tłumi aromat i podkręca gorycz. To znaczy, że kawa, która na ciepło jest przyjemnie łagodna, po ostudzeniu wyjdzie płaska, a taka, która na ciepło była lekko gorzkawa, w lodzie zrobi się nieprzyjemna. Potrzebujesz kawy mocnej, ale z wyraźną słodyczą i dużą ilością cremy, bo to ona po wstrząśnięciu tworzy piankę.

W praktyce najlepiej sprawdzają się mieszanki z udziałem robusty. Arditi Pura Follia 60% arabica i 40% robusta to bezpieczny środek: dość ciała na piankę, ale bez agresywnej goryczy. Jeśli lubisz zdecydowanie mocniej i pijesz kawę z cukrem, weź Arditi Onore 20% arabica i 80% robusta, która daje najgrubszą pianę z całej linii.

Nie masz młynka? Arditi Espresso Arabica 100% mielona w puszce 250 g jest zmielona pod espresso i kawiarkę, więc nadaje się od razu. Czysta arabica da mniej pianki, ale ładniejszy, owocowy profil, który przy dobrym schłodzeniu też działa. Więcej o doborze kawy i o samym parzeniu piszemy w poradniku jaka kawa do kawiarki.

Espresso z ekspresu będzie idealne, ale kawa z kawiarki działa równie dobrze i większość Włochów robi shakerato właśnie z moki. Ważne, żeby kawa była mocna i świeżo zaparzona. Odgrzewana albo kilkugodzinna nie ma sensu.

Jak zrobić caffè shakerato krok po kroku?

Składniki na 1 porcję:

• 2 porcje espresso, około 60 ml, świeżo zaparzone
• 1 do 2 łyżeczek drobnego cukru
• 5 do 6 kostek lodu
• opcjonalnie: paski skórki z cytryny do dekoracji

Wykonanie:

1. Zaparz mocne espresso i od razu, jeszcze gorące, wsyp do niego cukier. Zamieszaj do rozpuszczenia. To jedyny moment, w którym cukier się rozpuści, w zimnej kawie zostanie na dnie.
2. Wrzuć lód do shakera. Kostki muszą być twarde i suche, świeżo z zamrażalnika. Podtopiony lód od razu rozwodni kawę.
3. Wlej posłodzone espresso na lód. Zamknij shaker.
4. Wstrząsaj energicznie 15 do 20 sekund. Powinieneś usłyszeć, jak lód rozbija się o ścianki, a shaker zrobi się szronem na zewnątrz. To znak, że pianka już powstała.
5. Przelej przez sitko do schłodzonego kieliszka na nóżce. Lód zostaw w shakerze, do kieliszka trafia sama kawa z pianą.
6. Podaj natychmiast. Pianka opada po dwóch, trzech minutach, więc shakerato nie czeka na nikogo. Dla ozdoby przekręć nad kieliszkiem paseczek skórki z cytryny.

Nie masz shakera? Użyj słoika z zakręcaną pokrywką, na przykład po passacie. Sprawdza się dokładnie tak samo, tylko trzymaj go w ściereczce, bo mocno zmarznie.

Jak zrobić caffè freddo na zapas?

To wersja dla kogoś, kto w upał nie chce podchodzić do kuchenki. Zaparz sześć do ośmiu porcji mocnego espresso, posłódź od razu na gorąco, przelej do butelki i wstaw do lodówki. Trzyma świeżość dwa, trzy dni.

Pijesz to z małej szklanki, prosto z lodówki, bez lodu, bo kawa jest już zimna i nie chcesz jej rozcieńczać. Neapolitańczycy słodzą caffè freddo wyraźnie mocniej niż kawę na ciepło, właśnie dlatego, że chłód zabija odczuwaną słodycz. Zacznij od jednej łyżeczki na porcję i dobierz do gustu.

Wariant z mlekiem powstaje w tej samej butelce: dolej zimnego mleka w proporcji jeden do jednego i masz domowe caffè latte freddo. Do tego coś kruchego, na przykład wafelki Loacker Quadratini Espresso albo migdałowe amaretti Antico Borgo, i lipcowe popołudnie jest uratowane.

Czym różni się shakerato od kawy mrożonej z mlekiem?

Shakerato to kawa. Kawa mrożona z mlekiem, bitą śmietaną i syropem to deser, który przypadkiem zawiera kofeinę. Oba są dobre, tylko do innych celów.

Shakerato ma około 40 do 60 kcal, jeśli policzysz łyżeczkę cukru, i wypijasz je w cztery łyki. Mleczna wersja z syropem potrafi mieć 250 kcal i więcej, a smak kawy schodzi na trzeci plan. Jeśli chcesz wersję mleczną, ale bez przesady, wstrząśnij espresso z cukrem jak wyżej, a mleko dolej do kieliszka na koniec. Pianka zostanie na wierzchu i wyjdzie z tego coś w rodzaju zimnego cappuccino.

Jak zrobić affogato, czyli kawę z lodami?

Najprostszy włoski deser, jaki istnieje. Affogato znaczy dosłownie utopiony i to cała instrukcja: gałka lodów waniliowych do małej filiżanki albo pucharka, na nią gorące espresso i podajesz od razu, z łyżeczką.

Kontrast temperatur jest tu całym pomysłem, więc kawa musi być naprawdę gorąca, a lody twarde, prosto z zamrażalnika. Dwie łyżki, dwie sekundy zwłoki i zamiast affogato masz mleczny koktajl. Do tego pasuje biszkopt savoiardi Antico Borgo zamiast łyżeczki, dokładnie tak, jak podaje się to w Toskanii. Więcej pomysłów na słodkie zakończenie obiadu znajdziesz w naszym przewodniku po włoskich deserach.

Jakie błędy psują kawę mrożoną?

• Słodzenie zimnej kawy. Cukier nie rozpuści się w zimnym espresso i zostanie na dnie. Zawsze słodź na gorąco.
• Słaba kawa. Przelewowa albo rozwodnione espresso zniknie pod lodem. Kawa do wersji mrożonej musi być mocniejsza, niż wydaje się potrzebne.
• Mały, podtopiony lód. Rozwadnia napój i nie rozbija się w shakerze, więc pianka nie powstaje.
• Zbyt krótkie wstrząsanie. Poniżej 15 sekund kawa będzie po prostu zimna, bez kremowej konsystencji.
• Zostawienie lodu w kieliszku. Shakerato przelewa się przez sitko. Lód zrobił swoje w shakerze.
• Odstawienie na później. Pianka żyje kilka minut. To napój do wypicia od razu.

Najczęstsze pytania o kawę mrożoną

Czy do shakerato trzeba mieć shaker? Nie. Wystarczy szczelny słoik albo butelka z zakręcaną nakrętką. Efekt jest praktycznie taki sam, po prostu owiń naczynie ściereczką, bo zrobi się bardzo zimne.

Jaka kawa najlepsza do kawy mrożonej? Mocno palona, z udziałem robusty, świeżo zaparzona jako espresso. Mieszanki 60/40 albo 20/80 dają najwięcej cremy, czyli najlepszą piankę.

Czy można zrobić kawę mrożoną z kawy z kawiarki? Tak i tak robi to większość Włochów. Kawiarka daje mocny, gęsty napój, który świetnie znosi wstrząsanie z lodem.

Ile kalorii ma caffè shakerato? Około 40 do 60 kcal z jedną łyżeczką cukru. Bez cukru praktycznie zero, ale wtedy pianka będzie znacznie słabsza, bo cukier pomaga ją ustabilizować.

Czym zastąpić cukier? Erytrytol albo ksylitol dadzą piankę zbliżoną do cukru. Miód i syropy zmieniają smak i sprawiają, że napój przestaje przypominać włoską kawę.

W Delikatesy Vininova całą włoską kawę do kawiarki i ekspresu znajdziesz w kolekcji kawa, a kalabryjskie mieszanki w kolekcji Arditi. Na lipcowe upały wystarczy jedna puszka, shaker i kilka kostek lodu.

Autor: Mateusz Siatkowski

Powiązane artykuły

• Jaka kawa do kawiarki - poradnik po włoskim espresso
• Włoskie desery - przewodnik po najsłynniejszych słodkościach
• Tiramisu - przepis na prawdziwe włoskie
• Kuchnia włoska - przewodnik po regionach i daniach
• Herbata musująca - co to jest i z czym ją pić
• Napój ryżowy - skład, właściwości i czym różni się od owsianego