Frittata - przepis na włoski omlet z jajek i dodatków

Frittata to jeden z tych włoskich wynalazków, które wyglądają jak nic specjalnego, a ratują obiad częściej, niż jesteś w stanie zliczyć. Kilka jajek, resztki z lodówki, patelnia i kwadrans - tyle dzieli Cię od ciepłego, sytego dania, które smakuje równie dobrze na gorąco, jak i na zimno następnego dnia. Włosi traktują ją jak jadalny worek na wszystko, co zostało: makaron, warzywa, ser, kawałek wędliny. W tym poradniku pokażę Ci, jak zrobić frittatę krok po kroku, jakie dodatki sprawdzają się najlepiej i czym różni się ona od zwykłego omletu.

Czym właściwie jest frittata i czym różni się od omletu?

Frittata to włoska zapiekanka jajeczna - coś pomiędzy omletem a hiszpańską tortillą. Jajka roztrzepuje się z dodatkami, wylewa na patelnię i powoli ścina, a potem dopieka z wierzchu pod grillem w piekarniku albo przewraca na drugą stronę. W przeciwieństwie do francuskiego omletu, który smaży się szybko i składa na pół z miękkim, kremowym wnętrzem, frittata jest grubsza, ścięta na wskroś i pełna dodatków wmieszanych w masę jajeczną.

Druga ważna różnica to czas i temperatura. Omlet to sprint na dużym ogniu, frittata to spokojny marsz na małym. Dzięki temu jajka nie gumowacieją, a dodatki zdążą się przegrzać i połączyć smakiem. Klasyczna frittata jest też zwykle większa - robi się ją na całą patelnię i kroi jak ciasto, na trójkątne kawałki. To danie do dzielenia, a nie porcja na jedną osobę.

Jakie proporcje jajek i dodatków są najlepsze?

Punkt wyjścia jest prosty: na patelnię o średnicy 24 cm potrzebujesz 6 jajek i mniej więcej 2 garści dodatków. Jeśli wrzucisz za dużo wypełnienia, frittata się rozpadnie i nie będzie się trzymać w kawałkach. Za mało - i wyjdzie sucha, jajeczna placuszek bez charakteru.

Do jajek warto dodać łyżkę startego twardego sera i odrobinę tłuszczu - kilka łyżek mleka albo śmietanki sprawi, że masa będzie delikatniejsza. Sól, świeżo zmielony pieprz i tyle. Reszta smaku przyjdzie z dodatków. Tłuszcz na patelni to oczywiście dobra oliwa z oliwek extra vergine - frittata to danie z południa Włoch, więc masło zostaw Francuzom.

Jak zrobić frittatę krok po kroku?

Najpierw rozgrzej oliwę na patelni i podsmaż twardsze dodatki: cebulę, warzywa, wędlinę. Chodzi o to, żeby pozbyć się z nich wody i wydobyć smak, zanim trafią do jajek. W misce roztrzep jajka z serem, mlekiem, solą i pieprzem, dorzuć podsmażone składniki i delikatne dodatki, które nie wymagają obróbki.

Wylej masę na patelnię, zmniejsz ogień do małego i nie ruszaj przez kilka minut. Gdy spód i boki będą ścięte, a wierzch jeszcze lekko płynny, wstaw patelnię do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni na 8-10 minut albo dopiecz pod funkcją grilla. Frittata jest gotowa, gdy środek przestanie się trząść, a wierzch ładnie się zarumieni. Wyjmij, odczekaj 5 minut i dopiero wtedy krój - inaczej się rozpadnie.

Jakie dodatki pasują do frittaty?

Tu zaczyna się zabawa, bo frittata przyjmie prawie wszystko. Kilka kombinacji, które w Delikatesy Vininova sprawdzamy najczęściej:

• Z suszonymi pomidorami i serem - suszone pomidory w oleju dają słodko-kwaśną głębię, a do tego garść startego twardego sera. Najprostsza droga do frittaty, która smakuje jak z włoskiego baru.
• Z karczochami - frittata di carciofi to klasyk. Karczochy krojone w słoiku wystarczy odsączyć i wmieszać w jajka. Delikatne, lekko orzechowe, eleganckie.
• Z anchois i oliwkami - dla amatorów wyrazistych smaków. Kilka filetów anchois rozpuszczonych na patelni plus czarne oliwki bez pestek zamieniają zwykłe jajka w danie pełne umami.
• Z pikantnym salami - łyżka nduji, pikantnego salami do smarowania z Kalabrii, rozprowadzona w masie jajecznej daje ostry, dymny kop. Trochę jak frittata po południowowłosku.

Chcesz coś bardziej wykwintnego? Łyżka kremu truflowego z Parmigiano Reggiano wmieszana w jajka albo rozsmarowana na gotowej frittacie podnosi ją do poziomu restauracyjnego. A jeśli wolisz nutę bazylii, sprawdzi się odrobina pesto alla Genovese dodanego pod koniec.

Co zrobić z resztkami makaronu? Frittata di pasta

To moja ulubiona sztuczka. Neapolitańska frittata di maccheroni powstała właśnie po to, żeby zagospodarować wczorajszy makaron. Wymieszaj zimny makaron (z sosem albo bez) z roztrzepanymi jajkami i serem, a potem usmaż jak zwykłą frittatę. Spód robi się chrupiący, środek zwarty, a całość kroi się w kliny jak tort. Jeśli zostały Ci resztki po makaronie z cukinią albo dowolnym innym daniu, masz gotowy obiad następnego dnia.

Na gorąco czy na zimno - jak podawać frittatę?

I tak, i tak. Świeżo z patelni, jeszcze ciepła, z kromką chrupiącego pieczywa to klasyczny włoski lunch. Ale frittata pokrojona na kawałki i podana na zimno bywa jeszcze lepsza - smaki się przegryzają, a struktura robi się zwarta. Dlatego tak często ląduje na pikniku, w pudełku do pracy albo na talerzu antipasti obok wędlin i marynat.

Do frittaty pasuje prosta sałata z oliwą, kromka pieczywa i kieliszek białego wina. Jeśli robisz wersję z anchois czy oliwkami, dorzuć do stołu coś z włoskich przekąsek - sprawdzi się obok dań z anchois albo plasterków dobrej wędliny.

Jakie błędy najczęściej psują frittatę?

Pierwszy i najczęstszy - za duży ogień. Jajka na mocnym płomieniu robią się gumowate i przypalają od spodu, zanim środek się zetnie. Frittata lubi cierpliwość. Drugi błąd to mokre dodatki: warzywa puszczające wodę albo nieodsączone marynaty rozwadniają masę. Zawsze podsmaż albo odsącz dodatki, zanim trafią do jajek.

Trzeci - za mało tłuszczu na patelni, przez co frittata przywiera i nie da się jej wyjąć w całości. I czwarty: krojenie od razu po wyjęciu. Daj jej odpocząć kilka minut, a będzie się kroić jak marzenie. Trzymaj się tych zasad, a frittata wyjdzie Ci za każdym razem.

Dlaczego warto mieć frittatę w repertuarze?

Bo to danie, które nie wymaga przepisu, tylko pomysłu. Masz jajka i cokolwiek w lodówce - masz obiad. Jest tania, szybka, sycąca i wybacza błędy. Włosi gotują ją od pokoleń właśnie dlatego, że łączy oszczędność z dobrym smakiem, a to esencja kuchni południa.

W Delikatesy Vininova znajdziesz wszystko, co zamieni zwykłą frittatę we włoską ucztę: oliwę, suszone pomidory, karczochy, anchois, sery i pikantne specjały z Kalabrii. Resztę - jajka i odrobinę wprawy - masz już u siebie w kuchni. Smacznego.